Homepage filmsalon
13 TZAMETI

REGIE:
Gela Babluani


*********


MET:
George Babluani

Pascal Bongard

Vania Vilers

*********


Georgië - Frankrijk / 2005 / 86 MIN.
*********


Verdeler:
Lumiere

Lucky number seven was al dood…

Het gebeurt niet elke dag dat we een film van een Fransman met Georgische roots te zien krijgen. Groot is dan ook de verwondering wanneer blijkt dat 13 ofte Tzameti in het Georgisch nu in de Belgische zalen loopt. Tzameti werd echter bekroond in Sundance én ging met prijzen lopen in Venetië, wat als waardemeter al zeker niet slecht is. De jonge Gela Babluani weet duidelijk wat hij doet - altijd een voordeel voor wie films maakt.

Wanneer Sebastien het dak herstelt bij Godon, hoort hij per toeval dat deze een brief verwacht. Dankzij de inhoud van die brief zouden al Godons financiële problemen in een klap van de baan zijn. Sebastien heeft het niet breed, om niet te zeggen dat zijn gezin arm is. Wanneer Godons brief - wederom per toeval - in Sebastiens handen komt, besluit hij de instructies die erin beschreven staan op te volgen. Sebastien neemt de trein van de Calvadosstreek naar de Val-d’Oise (altijd handig, die Franse nummerplaten) en krijgt als ware het een rasechte spionagefilm de ene set instructies na de andere. Waar hij zich in heeft gestort weet hij niet, maar dat het groot moet zijn staat vast. Sebastien is echter niet de enige die niet weet waar hij aan toe is. Godon werd in de gaten gehouden door de politie, maar de kaarten liggen helemaal anders nu Sebastien er met Godons brief vandoor is. Wat volgt is een bevreemdende, maar treffend gefilmde aaneenschakeling van onwaarschijnlijke maar anderzijds ook heel goed mogelijke situaties. Vergeef ons de vaagheid, maar al te veel verklappen zou de pret van het kijken bederven. Sebastien komt terecht in een afgelegen boerderij waar mannen in kostuum grof geld verwedden op een bizar, maar voor hen doodnormaal, spel. Zoals elke weddenschap hangen er aan grote geldbedragen echter ook grote risico’s vast.

Babluani koos ervoor in zwart-wit te filmen, wat perfect past bij deze grijze zone van de maatschappij. Samen met zijn sobere maar keurige regie verhoogt dit zowel de sfeer als de impact van de beelden, die in kleur ongetwijfeld onopgemerkt voorbij zouden gaan. De manier waarop Babluani thema’s als armoede, macht en geldgewin aanpakt, zijn schijnbaar onverschillig voorgesteld, maar resulteren in een bijna hypnotiserende aanklacht. Hoofdpersonage Sebastien, vertolkt door George Babluani (broer van), brengt die hele attitude sereen over. Zijn ingetogen uitstraling contrasteert des te meer met de ‘opmerkelijke’ nevenfiguren zoals de luidruchtige ceremoniemeester, de geflipte (de een al wat meer dan de andere) deelnemers aan het spel en de rijke heren van stand. In de cast vinden we trouwens geen grote namen. De meeste acteurs draafden ooit eens op in typisch Franse televisiereeksen als Navarro, Julie Lescaut, l’Instit of Nestor Burma, maar dat doet niets af aan de collectieve prestatie waarmee ze de zaal weten te fascineren. Geweld wordt amper geschuwd, wat deze genrefilm het etiket expliciet oplevert, maar tout compte fait is dit toch veel softer (en relevanter) dan pakweg het journaal van 19 uur.

Naar alle waarschijnlijkheid wordt Tzameti een instant-cultklassieker. De keiharde manier waarop Sebastien alle hoop in dit leven wordt ontnomen is onvergetelijk. Net zo, staat wat met zijn personage gebeurt symbool voor een onvergeeflijke maar tegenwoordig onverschillig aanvaarde gang van zaken. Ruim voldoende stof tot nadenken in deze prent, want de beelden mogen dan misschien direct zijn, wat eronder schuilt, is des te confronterender.

Tom De Vreese