REGIE:
Oliver Stone

*********

*********

Verdeler:
Alternative Films

Grootse momenten in pretentieuze sandalenfilm

Na verhalen over het oorlogsverleden (Platoon, Born on the Fourth of July, Salvador, Heaven and Earth), de biografische films over Kennedy, Nixon en Jim Morrison en enkele documentaires over Fidel Castro presenteert de 58-jarige Amerikaanse producent, scenarist en cineast Oliver Stone een bijna drie uur durende film over het leven van Alexander de Grote.

Even het geheugen opfrissen. De in Pella geboren Alexander (356-323 voor Christus) werd opgevoed door de grote wijsheer Aristoteles. Na de dood van zijn vader, koning Filippus van Macedonië, nam de twintigjarige Alexander de macht over. Een helse veroveringstocht ving aan. Hij versloeg de Perzen, veroverde Fenicië en Egypte waar hij onder meer de stad Alexandrië stichtte, die later wereldberoemd werd om haar legendarische bibliotheek. Hij verspreidde de Griekse cultuur ver buiten de grenzen en met hem begon de bloeiperiode van het hellinisme. Alexander huwde met de oosterse prinses Roxane. Hij moedigde zijn vrienden en soldaten aan te trouwen met Perzische vrouwen om zijn ideaal, de vermenging van oosterse en westerse beschavingen, te bevorderen. Kort na de dood van Hefaistion, zijn minnaar, sterft hij in Babylon. Zijn wereldrijk viel spoedig uiteen. Wel werden later veel van zijn ideeën verwezenlijkt.

Voor dit in Thailand en Marokko opgenomen historisch epos werkte Stone samen met scenaristen Christopher Kyle, Laeta Kalogridis en Oxford-historicus Robin Lane Fox, auteur van een standaardwerk over deze held uit de oudheid. Of Stone hiermee een kroon op zijn werk zet valt te betwijfelen. Zeker in zijn thuisland waren de kritieken en recensies niet lovend.

Toegegeven, deze Duits-Amerikaanse film (prijskaartje: honderd zestig miljoen dollar) is pretentieus maar heeft zeker grootse momenten. Zo zijn de kolossale massascènes visueel overtuigend. Vooral de slag bij Gaugamela (nu het huidige Irak), in 331 voor Christus, tegen Darius en de veldslag in Indië tegen een troep olifanten badend in het rood kleurenpalet van Pietro Rodrigo.

Voor de uitmuntende vertolkingen kon Stone rekenen op Angelina Jolie als Olympias, de beruchte en met slangen gekroonde moeder van de getormenteerde Alexander, Sir Anthony Hopkins als de geschiedkundige Ptolemaius die de hele film door commentaar levert, Jared Leto (Requiem for a dream) als Hefaistion, Rosario Dawson (Kids) als Roxane en een bijna onherkenbare Val Kilmer als de eenogige Koning Filippus II. Jonathan Rhys Meyers, Christopher Plummer, Brian Blessed en John Kavanagh zijn ook van de partij maar moeten zich tevreden stellen met kleine rollen.

En dan is er Colin Farrell, de mooie Ier die na het Vietnam-drama Tigerland en de thriller (Phone Booth) bewees heel wat in zijn mars te hebben. Als Alexander weet hij niet te overtuigen. Stone hem neer als een wereldveroveraar, vol twijfels over zijn seksuele geaardheid, die zich koste wat kost wil bewijzen tegenover zijn dominante moeder.

Het geheel wordt ondersteund door de meeslepende score van Vangelis. Grote verdiensten zijn de mooi aangeklede sets van de Nederlander Jan Roelfs en de fraaie kostumering. Of vermelde artistieke merites voldoende zijn om Alexander een oscar toe te meten, valt af te wachten.

Maar goed, Gladiator en Troy bewezen reeds dat er voor een zogenaamde peplumbiopic wel degelijk een publiek bestaat. En voor Stones flamboyante Alexander zal dat niet anders zijn.

Linda Crivits