*
****************

REGIE:
Katia Lund & Fernando Meirelles


----------------------------------------------


MET:
Matheus Nachtergaele (Sandro Cenoura)

Seu Jorge (Mane Galinha)

Leandro Firmino da Hora (Ze Pequeno)

----------------------------------------------


Brazilië / 2002 / 135 min.

----------------------------------------------


Verdeler:
Paradiso Entertainment

Cidade De Deus

Cidade de Deus is een ironische titel voor de film die het leven van de Braziliaanse mensen uit de arme sloppenwijken van Rio de Janeiro schetst. Cidade de Deus is een somber dorpje zonder licht, muziek of reclame waar de wetten bepaald worden door de lokale gangsters en criminelen. Deze plaats is aan de ene kant een vorm van opvang voor hopeloze mensen en aan de andere kant een echte hel. Iets goeds is er niet te vinden. Armoede is het thema waarrond het dagelijkse leven van de mensen draait. Hebzucht, druggebruik en geweld overheerst het straatbeeld. Wat het ergste is aan deze door God vergeten mensen, is dat de criminelen kinderen zijn van zeer jonge leeftijd. Tijdens de strijd tussen de bendes richten de kinderen zonder terugdeinzen de wapens op elkaar.

De bekwaamheid om met een wapen te kunnen omgaan is voor hen belangrijker dan naar school te gaan om te kunnen lezen en schrijven. Een wapen is voor hen een zekerheid. Het verlangen van de kinderen is te tonen dat ze trouw zijn aan de chef van de bende zodat ze zelf een wapen krijgen om te doden.

Cidade de Deus is een schoolvoorbeeld van sociaal-realisme. De film is gebaseerd op waar gebeurde feiten uit de jaren zestig en zeventig, dewelke de basis vormden voor de gelijknamige novelle van Paulo Lins. Hij bracht dertig jaar van zijn leven door in Cidade de Deus. Het heeft hem nog tien jaar extra gekost om alle informatie te verzamelen en het boek te schrijven. Dit werd geadapteerd door de scenarioschrijver Braulio Mantovani.

De regisseur van de film, Fernando Meirelles, heeft reeds de tweede maal samengewerkt met de Braziliaanse regisseur Katia Lund. In het jaar 2000 hebben ze samen aan een kortfilm Palace II gewerkt. Katia Lund werd door Meirelles gevraagd omwille van het feit dat zij bekender is met de problemen in dit 'Goddelijk' kwartier. Fernando Meirelles kent zeer goed zijn vak. Hij werd bekend door zijn eerste langspeelfilm in 1997 O Menino Maluquinho. Samen met Nando Olival hebben zij succes geoogst in 2001 met hun langspeelfilm Domésticas.

Cidade de Deus is op een opmerkelijke manier op het scherm gebracht. De beelden die we te zien krijgen brengen ons in de straten met een onovertroffen intensiteit en directheid. De film kan trots zijn op een buitengewoon flitsende montage en swingende muziek, die de film doet vooruitgaan met een ongelofelijke snelheid en energie. De cameraman Cesar Charlone doet onze maag keren met handgefilmde sequenties geanimeerd door een regelmatig draaiende camera. Soms werd stroboscopisch licht gebruikt om de situatie te doen lijken alsof ze in slow-motion gebeurd. De film heeft een hoog visueel potentieel.

De beelden uit de jaren zestig en zeventig hebben een zeer speciale 'look' omdat zij gefilmd zijn door een lichtbruin/oranje filter. De beelden uit het hedendaagse leven pochen met licht verzadigde kleuren.

De film verteld over de opkomst en val van angstaanjagende psychisch gestoorde gangster, Ze Pequeno (Leandro Firmino de Hora). Hij is de drugskoning van de jaren zeventig. Hij dood of laat doden, iedereen die in zijn weg staat, zonder te verpinken of zonder schuldgevoel. De film wordt verteld door Buscapé (Alexandre Rodrigues), een fotograaf die leeft buiten de zoom van Ze Pequeno. In zijn vertellen springt hij via flashbacks terug naar het verleden om het leven van andere personages te verduidelijken. De regisseurs laten hem niet toe om meer te vertellen dan echt noodzakelijk is om sommige situaties begrijpbaar te maken. Deze goede strategie doet beroep op de aandacht van het publiek.

Het geweld in de film is choquerend en brutaal, zelf terwijl er geen bloed getoond wordt. Choquerend omdat de criminelen en slachtoffers kinderen zijn, en brutaal omdat het geweld tot in het kleinste detail getoond wordt. Soms is dit moeilijk te verdragen. De kinderen moorden of worden vermoord met dezelfde hardvochtigheid als de volwassenen. De dood respecteert geen leeftijd. De scenarist heeft het verhaal met een paar licht humoristische scènes verrijkt, hetgeen nodig was om de film draaglijker te maken. De film wil beklemtonen dat in een gemeenschap waar geweld beantwoord wordt met geweld, de criminelen het voor het zeggen hebben. De plaats van een gedode gangster word onmiddellijk ingenomen door een andere. Maar wat de film Cidade de Deus betreft, die zal nog lang in jullie geheugen blijven.

Jarka Wernerova