REGIE:
Julie Bertucelli

*********

*********

*********

Frankrijk / 2003 / 102 min.
*********

Verdeler:
ABC / CINEMIEN

Liegen om bestwil

Deze prent bekroond met talrijke prijzen waaronder de Grand Prix de la Semaine de la Critique & Rail d'Or op het Cannesfestival '03 is van Julie Bertuccelli (°1968). Vooraleer ze zich profileerde als gerenommeerde documentariste genoot ze een opleiding filosofie. Eerder werkte ze samen met de cineasten Otar Iosseliani, Krysztof Kieslowski en Bertrand Tavernier. Met Depuis qu'Otar est Parti/Since Otar Left, gebaseerd op een waar gebeurd verhaal, tekent ze voor haar eerste langspeelfilm.

De hoofdrol is weggelegd voor de Poolse maar in Parijs residerende 90-jarige Esther Gorintin. Als actrice debuteerde ze pas op 85-jarige leeftijd en was ze onder meer te zien in de documentaire Voyages ('99) van Emmanuel Finkiel waarvoor ze voor haar rol van Vera de prijs voor beste vrouwelijke vertolking kreeg en in het Frans-Belgische bioscoopdebuut Carnage (2002) van Delphine Gleize.

Het verhaal speelt in het hedendaagse Tbilisi, de hoofdstad van Georgië. De hoogbejaarde Eka (Esther Gorintin) met bochel en sneeuwwit haar woont liefdevol samen met haar dochter Marina (Nino Khomasouridze) en haar studerende kleindochter Ada (Dinara Droukarova) in een weinig kleurrijk appartement. In hun gedeelde huishouden van na het Sovjet tijdperk is armoede troef. Het enige lichtpunt in het leven van Eka is haar geliefde zoon Otar, een geneesheer, die in Parijs werkt als illegale immigrant. Regelmatig stuurt hij een brief met geld om hen in hun levensonderhoud te voorzien. Ook een telefoontje van Otar maakt Eka blij. Zo verklapt ze hem dat de dascha niet meer is wat het was en dat ze nog steeds fier is een Staliniste te zijn. Als haar dochter en kleindochter plots vernemen dat Otar tijdens een bedrijfsongeval om het leven kwam, besluiten ze het nieuws geheim te houden voor Eka. Het zou immers haar dood betekenen. Ze besluiten Otar levend te houden door zelf brieven te schrijven aan Eka waarin ze allusie maken op een gelukkig leven samen in Parijs. Hun leugens leiden echter tot een serie complicaties met serieuze gevolgen. Eka wil koste wat het kost Otar gaan opzoeken. Om aan de nodige visums en vliegticketten te geraken verkoopt ze haar door de bolsjewisten verboden Jean-Jacques Rousseau-collectie. Eenmaal aangekomen aan de woonst van Otar wordt haar medegedeeld dat hij overleden is. Aan Marina en Ada liegt ze voor dat hij stilzwijgend naar Amerika vertrok, naar het land waar alles kan. Om hun leven zinvol te houden, blijft elk van hen verder leven met leugens.

Net als in het bejubelde Good Bye Lenin! van de Duitse regisseur Wolfgang Becker wordt in Bertuccelli's debuutfilm een moeder uit liefde een rad voor de ogen gedraaid. Het resultaat is een subtiele film waarin belangrijke elementen zoals familiebanden en emotionaliteit centraal staan. Zo is er bijvoorbeeld het verhaal van de afwezige vader van Ada die naar Afghanistan vertrok en nooit meer terugkwam, een verwijzing naar de verscheurdheid van de familie. Tevens toont de cineaste drie Franssprekende generaties Georgiërs die, na de val van het communisme, moeten leven in een land in een economische crisis. Waar bij opname in een ziekenhuis een voorschot dient betaald; men behandeld wordt als de dokters hun schaakpartijtje hebben beëindigd en men geregeld af te rekenen krijgt met het uitvallen van de water- en electriciteitsvoorziening.

Wat Depuis qu'Otar est parti onvergetelijk maakt zijn de hoofdpersonages en hun onderlinge relaties die de cineaste zeer mooi in beeld brengt. Denk bijvoorbeeld aan de scène waarin Marina het haar van haar moeder wast, haar voeten masseert en deze waarin Ada haar grootmoeder voorleest uit Proust.

Depuis qu' Otar est parti is een in het Frans en Georgisch gesproken kleinood dat je nooit meer loslaat!

Linda Crivits