**
REGIE:
Ridley Scott

*********


MET:
Josh Hartnett (Matt Eversman)

Eric Bana (Norm 'Hoot' Hooten)

Tom Sizemore (Danny McKnight)

Ewan McGregor (Danny Grimes)

*********


USA / 2001 / 144 MIN.
*********


Verdeler: Columbia / Tristar

'Black Hawk Down' is een Jerry Bruckheimer-productie, in een regie van de 54-jarige Engelse cineast Ridley Scott. Samen met zijn broer Tony leiden ze het productiebedrijf 'Scott Free' dat zich bezighoudt met film, televisie en reclame. Ridley debuteerde in '77 met 'The Duellists', bekroond met Prijs van de Jury op het Cannesfestival '78. Ridley kan terugblikken op een palmares van warm onthaalde films zoals 'Alien' ('79), 'Blade Runner' ('82), 'Legend' ('85), 'Someone to Watch over Me' ('87) en 'Black Rain' ('89). Na 'Thelma & Louise' ('91) gaat zijn carrière in een neerwaartse spiraal. Films als '1492: Conquest of Paradise' ('92), 'White Squall' ('96) en 'G.I. Jane' ('97) flopten aan de kassa's. Ridley Scott houdt het eventjes voor bekeken maar gooit drie jaar later hoge ogen met de peplumfilm 'Gladiator', genomineerd voor twaalf Oscars en uiteindelijk terecht bekroond met twee voor beste montage en beste sound. Vooraleer hij zich aan de snoeiharde oorlogsfilm 'Black Hawk Down' wijdt, blikt hij nog de gruwelthriller 'Hannibal' (2001) in.

Voor 'Black Hawk Down' baseerden Ken Nolan en Steve Zaillian (Schindler's List) zich op het gelijknamige boek uit 1999 van Mark Bowden. Deze journalist van 'The Philadelphia Inquirer' leefde drie jaar in Somalië waar hij research deed naar het bloedig incident dat zich voordeed op 3 oktober 1993. Toen in Somalië meer dan 300.000 mensen de hongersdood stierven door een niet-aflatende burgeroorlog geleid door plaatselijke krijgsheren en hulporganisaties en blauwhelmen machteloos toekeken, besloot Amerika elite-troepen te sturen naar de hoofdstad Mogadishu om orde op zaken te zetten. Honderdtwintig leden van de vermaarde Delta Forces en de Rangers-infanterie werden ermee belast twee adjudanten van de krijgsheer Mohammed Farrah Aidid te arresteren zodat aan de burgeroorlog een einde kwam. De zorgvuldig geplande en discrete missie die amper een uur had mogen duren, veranderde in een slachting van meer dan achttien uur. Niemand had rekening gehouden met de macht van de plaatselijke guerilla. Twee Black Hawk-helikopters werden neergehaald, bijna duizend Somaliërs lieten hun leven, achttien jonge Amerikaanse soldaten sneuvelden en meer dan zeventig waren zwaargewond. Via televisiejournaals moest de hele wereld, vol afkeer, toezien hoe Somalische troepen enkele Amerikaanse lijken door de straten sleurden. Die afgrijselijke beelden laat Ridley Scott echter niet zien.

De film vangt aan met schrijnende beelden van het door hongersnood geteisterde Somalië. Niet lang daarna breekt de hel los op de drukke markt van Bakara… Van dan af confronteert Ridley Scott het publiek met mateloos realistische oorlogstaferelen, helikopterscènes en gruwelijke straatgevechten die uitmonden in een waar bloedbad. De kijker wordt heen en weer geslingerd tussen de commandokamer waar generaal-majoor William F. Garrison (Sam Shepard) vanachter monitoren de gruweldaden volgt en de plaats van het gebeuren. Amerikanen en Somaliërs zitten verborgen onder het vuil en het stof. Ze zijn nog nauwelijks van elkaar te onderscheiden. Kogels vliegen hen onophoudelijk om de oren. Voor rust, romantiek, overwegingen en gefilosofoor is geen ruimte…

Voor de cast deed de filmmaker beroep op klinkende namen: Josh Harnett (Pearl Harbor), Ewan Mc Gregor (Trainspotting), Tom Sizemore (Saving Private Ryan), Sam Shepard (Fool for love), William Fichtner (The Perfect Storm) en aanstormend talent uit 'Wilde' en Lord of the Rings', Orlando 'Legolas' Bloom die hiermee voor zijn derde langspeelfilm tekent.

Met als motief Leave no Man Behind levert Ridley Scott, bekend als één van de grootmeesters van de actiefilm, een technisch verbluffende maar ook diepmenselijke oorlogsfilm, volledig verteld vanuit het standpunt van de Amerikaanse soldaten. De Somalische personages geeft hij echter geen gezicht!


(Linda Crivits)