De Witte Van Sichem (1980), Robbe De Hert
Film: ***, Extra's: ***
De Witte is de derde dvd die deel uitmaakt van de reeks Kroniek van de Vlaamse Film. De officiële presentatie vond plaats in de gerestaureerde wijkbioscoop de Roma, één van de filmpaleizen uit den tijd, in Borgerhout.
De Witte van Sichem, naar de gelijknamige schelmenroman van Ernest Claes uit 1920, werd voor het eerst verfilmd in 1934 door Jan Vanderheyden en scenariste Edith Kiel, met Jefke Bruyninckx in de titelrol. De film kende een enorm succes in Vlaanderen. In 1969, een jaar na het overlijden van Ernest Claes, loopt op de BRT eveneens de succesvolle televisiereeks Wij Heren van Sichem van Maurits Balfoort, gebaseerd op figuren uit het werk van Claes. Toch blijkt het niet voor de hand een regisseur te vinden voor een nieuwe verfilming van het boek. Bert Haanstra, André Delvaux, Paul Collet en Pierre Drouot, Harry Kümel en Nicolaï van der Heyde bedanken voor het aanbod. Eind 1976 brengt producent André Thomas het project ter sprake bij de Antwerpse filmmaker Robbe de Hert, boegbeeld van het in het midden van de jaren zestig opgerichte linkse filmerscollectief Fugitive Cinema. Vier jaar later beslist de Hert er een remake van te maken. Zijn Witte van Sichem wordt een schrijnend portret van de miserabele levensomstandigheden in het landelijke Vlaanderen van 1900. Lewie Verheyden, de Witte genoemd, is een rakker die meer slaag dan eten krijgt en wanneer hij niet op de schoolbanken zit, hard moet werken op de akkers van de dominante boer Coene. Maar De Witte is een rebel. Hij neemt geen vrede met de realiteit en haalt nog steeds de grootste kwajongenstreken uit. Om uit de grauwe realiteit te ontsnappen, verdiept hij zich in boeken. Dit is echter maar tijdelijk…
De autodictactische cineast Robbe de Hert werd geboren op 20 september 1942 in Farnborough, Hampshire in Engeland. Zijn jeugdjaren brengt hij door in Mortsel, Kallo en Schoten en wordt, om het met zijn eigen woorden te zeggen, cinemaloper. Robbe heeft verschillende jobs gehad. Gaande van smid, lasser, afwasser, inpakker, chauffeur, projectionist in de bioscoop en machinist in de koopvaardij. Bij het expeditiebedrijf Freyman en Van Loo is hij bediende. Van mevrouw Freyman krijgt hij een 16mm camera cadeau. Van dan af wist Robbe dat hij filmmaker zou worden.
De extra's omvatten de kortfilm 19 december uit 1965 van Louis Celis, medestichter van Fugitive Cinema met een hoofdrol voor Robbe de Hert en de trailers van De Witte van Sichem (twee versies – 1980), Zware Jongens (’84), Trouble in Paradise (’89), Blueberry Hill (’89), Brylcream Boulevard (’95) en Gaston’s War (’97). Maar vooral is er de uitmuntende documentaire met veel aandacht voor de voorgeschiedenis van deze succesfilm, interviews met onder meer hoofdrolspeler Eric Clerckx, acteur Jos Verbist, cineast Stijn Coninx, auteur Fernand Auwera, producent Roland Verhavert en cameraman Walther Vanden Ende. En natuurlijk zijn er enkele sappige uitlatingen van Robbe zoals bijv.: De films van Orson Welles zijn beter dan de mijne, want hij heeft bij zijn eerste camera drie uur uitleg gekregen en ik maar vijftien minuten of als ge iets wilt maken voor duizend man, maak dan een stencil.
De Witte van Sichem, met in de voornaamste rollen Eric Clerckx, Blanka Heirman, Willy Vandermeulen, Luc Philips en Bert Struys, kon rekenen op 540.000 bezoekers en werd geselecteerd voor diverse festivals, o.m. Cannes, Orléans (Grote Prijs van de Jury en van het Publiek), Thomar in Portugal (Grote prijs), Brussel, Caen en Griffoni.
Linda Crivits
***
