REGIE:
Mel Gibson

*********

*********

Verdeler:
Cineart
A-Film

Meer aandacht voor de controverse dan voor het bloederig passieverhaal

Uitgerekend op Aswoensdag 2004 opende The passion of the Christ van Mel Gibson de Amerikaanse bioscopen op 4.000 schermen tegelijk. Een hevige controverse greep plaats.

Niet de christenen of de katholieke kerk maakten zich deze keer zorgen over de al dan niet blasfemische inhoud maar wel joodse verenigingen. Zij vreesden dat Gibsons film in de kaart van het antisemitisme speelt, omdat getoond wordt hoe de joden verantwoordelijk waren voor de dood van Jezus Christus. Een genuanceerder mening had echter Abraham Foxman van de Jewish Anti-defamation League. In een interview met De Morgen-recensent Jan Temmerman gaf hij toe dat het portret dat van de joden getekend wordt painful to watch/pijnlijk om zien was maar dat daarom de film nog niet antisemitisch is. Wel kan het voedsel geven aan latente gevoelens van antisemitisme bij bepaalde delen van het publiek.

In The passion of the Christ vertelt Gibson, de superster van de Leathal Weapon-reeks en de Mad Max-films, maker van de Oscarfilm Braveheart, traditionalist, conservatief katholiek en zoon van een vader die het bestaan van de holocaust ontkent, de laatste twaalf uren uit het leven van Jezus Christus (rol van The Thin Red Line, Frequency, The Count of Monte Christo-acteur Jim Caviezel). Van zijn arrestatie na het verraad van Judas in de Tuin van Gethsemane (de Hof van Olijven), over zijn proces en veroordeling door de Romeinse gouverneur Pontius Pilatus, de calvarieweg tot de uiteindelijke kruisiging.

Nooit eerder waren de wereldwijde meningen van pers zo verdeeld. Maar dat is niet echt een verrassing. Telkens zorgt een film over Christus, denk aan The Life of Brian van het Monty Python-team, Dogma van Kevin Smith en The last Temptation of Christ van Martin Scorsese voor de nodige commotie. Zo werd in Frankrijk de film bijna unaniem neergesabeld. Volgens het katholiek dagblad La Croix werkt het geweld tegen de boodschap en is de film sadistisch en voyeuristisch. Het weekblad Le Nouvel Observateur vond het de gevaarlijkste en meest gewelddadige interpretatie die ooit aan Christus' lijden gegeven is. Libération schreef dat de film een huwelijk is tussen het geld van Hollywood en de reactionaire ideologie van het christelijke fundamentalisme in de VS. France-Soir noemde de film geschikt voor ultraconservatieven die aan schuldgevoelens lijden.

Toch trekt Gibson (°1956) zich van de hele controverse niets aan. Het is alom geweten dat hij niet hoog oploopt met het Tweede Vaticaans Concilie dat begin jaren zestig onder meer komaf maakte met de beschuldiging dat de joden een volk van godsmoordenaarswaren. In interviews wees de acteur/regisseur die beschuldigingen uitdrukkelijk van de hand. Volgens hem is Christus gestorven voor de zonden van de mensheid en is de hele mensheid dus verantwoordelijk.

Zijn in het Latijn, Hebreeuws en Aramees (de taal die de joden toen spraken) gesproken kruisigingsverhaal financierde Gibson zelf. Kostenplaatje: dertig miljoen dollar. Ondanks het uitblijven van reclame, trailers, posters, kreeg hij zijn centen ruimschoots terug. In amper enkele weken tijd bracht de film in de VS al meer dan 250 miljoen dollar op. Ook de soundtrack, het boek van de film en de merchandising deden de kassa's rinkelen.

Hoewel Gibson (is zinnens het boek der Maccabeeën te verfilmen!) beweert zich gebaseerd te hebben op het evangelie blijft de boodschap van hoop en verlossing achterwege. In plaats daarvan wordt het publiek getrakteerd op liters bloed en sadomasochisme in het kwadraat. Enkel nog dit: het is Gibson zelf die Christus aan het kruis nagelt!

Nieuwsgierig naar deze walgelijke film?

Linda Crivits