REGIE:
Peter webber

*********

*********

*********

GB / 2003 / 95 min.
*********

Verdeler:
Alternative Films

Meesterlijke boekverfilming

The Girl with a pearl earring, het fictieve verhaal van een jonge vrouw die op de rand van haar volwassenheid de Hollandse schilder Johannes Vermeer (1632-1675) ontmoet, is de verfilming van het gelijknamige boek van Tracy Chevalier waarvoor ze de prestigieuze Barnes & Noble Discover Great New Writers Award ontving. De regie is handen van debutant Peter Webber die samen het scenario schreef met Olivia Hetreed.

Het verhaal speelt in het zeventiende-eeuwse Delft. De kloof tussen arm en rijk, katholieken en protestanten, meesters en bedienden is groot. Griet (rol van Scarlett Johansson) is net zestien geworden. Ze leeft samen met haar moeder, haar broer Frans, haar zusje Agnes en haar vader, een tegelsnijder die na een werkongeval blind werd. We maken kennis met haar op het ogenblik dat ze in de keuken groenten aan het snijden is en deze rangschikt in een cirkel, elk soort met zijn eigen segment als een taartpunt. Dat is meteen het eerste wat de protestantse schilder Vermeer (Colin Firth) opmerkt wanneer hij met zijn vrouw Catharina (Essie Davis) bij het katholieke gezin op visite komen om Griet als meid in dienst te nemen. De kleuren vechten wanneer ze naast elkaar liggen, oppert het jonge meisje. Het valt de meester meteen op: Griet heeft oog voor kleuren en zou later beweren dat de wolken kleuren bevatten. Niet alleen moet Griet hard werken. Ook krijgt ze het regelmatig aan de stok met de tirannieke schoonmoeder (Judy Parfitt uit Wilde) van de zwijgzwame Vermeer die er de plak zwaait over zijn vijf arrogante kinderen en de achterdochtige Catherina, opnieuw zwanger. Vermeer zelf, die schildert in opdracht van Van Ruijven (Tom Wilkinson), ziet ze echter weinig. Meestal bevindt hij zich in het atelier waar ze mag poetsen zonder dingen te verplaatsen en na verloop van tijd kleuren zal mogen mengen. Gefascineerd door haar liefde voor de schilderkunst, valt hij langzaam voor haar charmes. Dit zorgt voor spanningen in Vermeers gezin. Helemaal loopt het verkeerd wanneer de schilder Griet vereeuwigt met de paarlen oorbel van Catherine.

Alhoewel de roman rijker is aan nevenverhalen en de psyche van de hoofdpersonages dieper uitspit, is Webbers eersteling een meesterlijke boekadaptatie. Niet alleen is het een bedwelmend fraai in beeld gebracht liefdesverhaal over een artiest en zijn model ook wordt aangetoond hoe de liefde voor de kunst het uitgestippelde leven van mensen grondig in de war brengt. Net als de schilderijen van Vermeer bevat de film typische statische harmonieën badend in nu eens koele en dan weer warme kleuren die een verdienste zijn van cameraman Eduardo Serra (The Wings of the Dove).

Voor de vertolkingen deed de filmmaker een beroep op klasbak Colin Firth, bekend van de BBC-reeks Pride and Prejudice en films zoals Shakespeare in Love en recentelijk in Love Actually. Hij wordt schitterend geflankeerd door de 19-jarige rising star Scarlett Johansson die opmerkelijk debuteerde in The Horse Whisperer en momenteel te zien is in de Oscargelauwerde film Lost in Translation van cineaste Sofia Coppola waarvoor ze voor haar rol van Charlotte reeds een Bafta in de wacht sleepte. Een mooie nevenrol is weggelegd voor Tom Wilkinson (The Full Monty als Van Ruijven, belust op schilderijen en vrouwen. Enkel het personage van Pieter, vertolkt door 28 Days later-acteur Cillian Murphy, binnenkort te zien in Cold Mountain, komt niet uit de verf.

Wat The Girl with a pearl earring groot maakt is de romance tussen Griet en Vermeer die de filmmaker onuitgesproken houdt maar duidelijk laat voelen. Deze meesterlijke film (niet minder dan negentien nationaliteiten werkten eraan mee), ondersteund door een weemoedige score van Alexandre Desplat, kijkt als een schilderij!

Linda Crivits