REGIE:
Pier Paolo Passolini

*********

*********

*********

Italië / 1975 / 117 min.
*********

Verdeler:
TBC

Niet bestemd voor gevoelige kijkers!

Salo o le centoventi giornate di Sodoma, is een persoonlijke adaptatie van de Markies de Sade-roman Les 120 journées de Sodome, gesitueerd in het Frankrijk van de achttiende eeuw, die door Pier Paolo Pasolini en zijn coscenarist Sergio Citti getransponeerd werd naar het jaar 1944 in de omgeving van Marzabotto, in Emilie (een dorpje bekend door het bloedbad aangericht door de Duitsers), meer bepaald in Salo.

De in Bologna geboren Pasolini (°1922) was niet enkel cineast maar ook beeldend kunstenaar, essayist, romancier, anarchist en atheïst. Kenmerkend was zijn kritische visie tegenover het politiek, cultureel en religieus klimaat van zijn land. Zo geraakte hij als hevige verdediger van de volkscultuur zwaar ontgoo-cheld toen bleek dat zijn landgenoten het slachtoffer werden van de consumptiemaatschappij. Zijn optimisme en hoop maakten plaats voor pessimisme die duidelijk tot uiting komen in Salo o le centoventi giornate di Sodoma, tot op heden een van de walgelijkste films die we ooit gezien hebben.

In drie ijzingwekkende taferelen neemt Pasolini de kijker mee in het diepst van de hel met Sade… Onver-bloemd toont hij hoe de mens kan gedegradeerd worden tot er niets menselijks meer overblijft. In een rian-te villa, stellen vier autoriteiten (De Rechter, De Bisschop, De President en De Graaf) een reglement op, die een uiting is van hun perverse en criminele ver-langens. Het reglement wordt warm - lees: op een ma-sochistische manier - onthaald. Meisjes en jongens worden uit de huizen en van de velden met geweld mee-gevoerd, de énen om als slachtoffers te fungeren, de anderen om in de troepen van de socialistische repu-bliek aan te treden. De keuze is groot maar moet strikt volgens de regels van het reglement gebeuren. Concreet betekent dat de slachtoffers kiezen op een rationele en bureaucratische manier. Bovendien be-staat er een zekere democratische procedure: de vier heren moeten hun kandidaten verkiezen door een brief-je met de naam van hun kandidaat in te vullen. Zo worden er acht meisjes en jongens verkozen: de mooiste en reinste in lichaam en geest. Uit de over-gebleven adolescenten worden nog eens vier jonge sol-daten verkozen die in het republikeins leger moeten aanrukken. De groep wordt vervolledigd door vier jon-gens die gewapend en in uniform een kleine lijfwacht vormen en tegelijk dienst doen als collaborateurs. De vier heren hebben ook elk een eigen vrouw die ener-zijds als huishoudster en anderzijds als minnares dienst doet. Vier andere vrouwen vormen nog een groep: drie vertellende pooisters en een pianiste die hun verhalen begeleidt. Gedurende 120 dagen verblij-ven ze in de villa waar ze uur na uur de regels van een afgrijselijk reglement volgen.

Salo… is een vlijmscherpe aanklacht tegen het Italiaanse fascisme die het misbruik van het in-dividu door het kapitalisme, de adel en de geeste-lijkheid symboliseert en tevens het verlangen tot vernedering suggereert. De seksuele drift wordt de metafoor van een situatie van misnoegdheid en onder-drukking waarin het individu vaak verkeert. De ritue-len en de opeenstapeling van wreedheden die plaats-vinden in een glaciale ruimte dwingen de kijker te walgen van zoveel onmenselijkheid. Tijdens het draai-en van de film werden enkele stukken gestolen. Ter-wijl Pasolini er voor zorgde dat door een andere mon-tage de film toch zou kunnen vertoond worden, werd hij in nooit opgehelderde omstandigheden vermoord door een jongenshoer. Hierdoor is Salo… waarin de Sade en het fascisme met elkaar verweven zijn, het lugubere requiem geworden van deze beruchte filmer.

Linda Crivits