REGIE:
Jonathan Caouette

*********

*********

*********

USA / 2004 / 89 min.
*********

Verdeler:
Lumičre

Aangrijpend zelfportret opgedragen aan zijn moeder en aan alle vrouwen

Tarnation is de eerste langspeelfilm van de in Houston, Texas geboren en getogen 31-jarige Jonathan Caouette. Het resultaat is niet alleen een film over jeugd, kunst, seksualiteit, psychische gestoordheid, Amerika en overlevingsdrang. Het is tevens een wondermooi eerbetoon aan alle vrouwen en in het bijzonder aan zijn schizofrene moeder, Renee LeBlanc.

Terwijl zijn leeftijdsgenootjes voetbalden, ontdekte Caouette op elfjarige leeftijd de camera. Hij legt zichzelf op pellicule vast en wordt de hoofdrolspeler in zijn eigen film. Dank zij iMovie Editing Sofware krijgt hij de kans een montage te maken van beelden, songs, foto's, gesprekken, tekeningen, telefoonboodschappen. Een bonte mengeling van documentaire, fictiefilm en home movie is het resultaat.

Caouette filmt als een bezetene. De beelden volgen elkaar in een razend tempo op, worden gesplitst of overlappen elkaar. Geregeld verschijnt zijn moeder Renee, een ex-schoonheidskoningin, op het scherm. Ik ben vergeten wat het is om normaal te zijn. Ik ben de zus van Dolly Parton. Uitlatingen die de kijker noch haar zoon onberoerd laten. Heeft de medische wereld gefaald. Brengen zieke ouders zieke kinderen voort. Vragen die Caouette door het hoofd spoken. Gevoelens van onmacht, twijfel en angst overmeesteren. Hoe moet hij daarmee omspringen? Ja, door te filmen zonder schroom. Door aandachtig te luisteren en proberen te begrijpen.

Zijn camera blijft draaien. Er zijn interviews met zijn grootouders, Adolph en Rosemary, gehuwd in 1951, zijn vader die plots opduikt in New York en zijn vriend David Sanin Paz. Maar voornamelijk zoomt hij in op zichzelf. Hij peilt naar zijn zieleroerselen. Zo out hij zijn gemoedstoestanden en zijn homoseksuele geaardheid in shownummers. En wanneer hij een mishandelde vrouw uitbeeldt die niet meer kan praten levert hij de meest intense acteerprestatie. Eveneens zijn nieuwsgierigheid voor het universum Underground waarvan hij later zelf deel van zal uitmaken, komt aan de orde. Later, onder invloed van drugs, verliest hij zijn persoonlijkheid. Doch van zelfmoord is geen sprake. Alweer zal het filmen de oplossing bieden en hem van de wanhoopsdaad afhouden.

Alles in Tarnation is echt. Het is een episch portret van een ontwrichte Amerikaanse familie die elkaar liefdevol terugvond. Deze film redde mijn leven, dixit Caouette.

De producenten van dienst zijn regisseurs John Cameron Mitchell (debuteerde met Hedwig & The Angry Inch) en Gus Van Sant (Gerry, Elephant). Laatstgenoemde verklaart dat Tarnation geen home movie maar een movie of the home is. Net als Capturing the Friedmans van Andrew Jarecki tast Tarnation de grens af tussen documentaire en fictie, tussen fantasie en realiteit.

Jonathan Caouette, beďnvloed door onder meer filmmakers Jodoroswsky, Cassavetes, Von Trier, Lynch, Maysles, maakte eerder de korte films The Ankle Slasher ('87), The Techniques and Science of Eva ('88), Pig Nymph ('90), The Hospital (2001) en Fame. Als acteur was hij te zien in theaterproducties, commercials, studentenfilms en MTV-spots. Momenteel woont hij in Queens met zijn partner David en zijn moeder.

Linda Crivits