REGIE:
Catalin Mitulescu

*********

*********

Verdeler:
BFD

Een prachtige manier om het einde te beleven

De Roemeense filmindustrie heeft de voorbije jaren bijzonder goed gedraaid - al waren er wisselvallige resultaten. Het lijkt er echter sterk op dat de Roemeense regisseurs dringend komaf willen maken met een stukje vaderlandse geschiedenis: de val van Ceausescu in 1989. Ter herinnering: Roemenië ligt in Oost-Europa en kreeg het na WO II hard te verduren. Als olieleverancier van Duitsland stond het om te beginnen al aan de verkeerde kant; Sovjets, communisme en dictators deden de rest. In 1967 kwam Ceausescu aan de macht, aanvankelijk een goede zaak, maar al gauw een ramp van formaat. In december 1989 was de maat vol voor het volk, Ceausescu werd afgezet en geëxecuteerd. Voor sommige Roemenen was dit letterlijk het einde van de wereld, voor velen ook het begin van de toekomst.

In The way I spent the end of the world volgen we de belevenissen in een klein dorpje zoals er toen ongetwijfeld honderden waren. Je had gematigde Roemenen, rabiate tegenstanders van Ceausescu, mensen die elke dag een andere mening hadden en verklikkers. De zevenjarige Lalalilu heeft er genoeg van. Telkens weer die televisie-uitzendingen van Ceausescu, over Ceausescu, met Ceausescu… Het wordt hoog tijd dat iemand zijn verantwoordelijkheid neemt, Ceausescu uit de weg ruimt en tekenfilms op de buis brengt. Al zijn die tekenfilms niet alles; Lalalilu denkt in de eerste plaats aan zijn zus Eva. Eva trekt op met de zoon van een politieagent; die agent is niet bepaald de populairste figuur van het dorp, maar als je hem gunstig weet te stemmen, helpt hij je ook (soms). De relaties veranderen grondig wanneer Eva van school wordt gestuurd nadat haar liefje een borstbeeld van Ceausescu had vernield en zij er voor was opgedraaid. Ook de komst van Andrei, een dissident die nieuw is in het dorp, brengt haar gevoelens in de war omdat ook zij droomt van reizen buiten Roemenië. Lalalilu heeft dan toch een iets gemeen met de politie, hij wil niet dat zijn zus de Donau oversteekt! Lalalilu is echter drukbezet en vaak ziek, dus weet hij nog niet hoe hij Eva - tussen de spelletjes met zijn vriendjes of dorpsidioot Bulba door - op andere gedachten moet brengen, maar een ding staat vast: binnenkort gaat die Ceausescu eraan!

Regisseur Catalin Mitulescu probeert met dit uitgebreide en hartverwarmende verhaal weer te geven hoe het toen voor de mensen moet zijn geweest. Dat vertaalt zich in ernstige beelden met de toenmalige overdreven aandacht voor volksliederen, supergedisciplineerde scholen of milities die binnenvallen bij verdachten, maar evenzeer in de gedachtewerelden van de personages. De kleine Lalalilu laat zijn fantasie de vrije loop en ziet zichzelf mensen naar het buitenland smokkelen met een kleine onderzeeër, Eva traint met Andrei in ijskoud water ter voorbereiding op de overtocht van de Donau, de andere dorpelingen werken en leven naar eigen goeddunken, al moeten ze toch steeds opletten wat ze in wiens aanwezigheid zeggen. Het zijn die kleine persoonlijke trekken die een wereld van verschil kunnen maken als je gebukt gaat onder het juk van een dictatuur. De personages brengen hun menselijke eigenheden pakkend over op het witte doek, Mitulescu filmt gretig en maakt er een prachtige film van. Je krijgt heel wat thema's toegespeeld (tienerliefde, de relatie tussen ouders en kinderen, politiek), maar geraakt nooit de draad kwijt. Je leeft als het ware in het dorp, bij de mensen, met de mensen - en daar is het heerlijk toeven.

Dit is een zeer aangename verrassing, het thema mag voor Roemenen dan een speciale betekenis hebben, dit aandoenlijke relaas zal ook niet-Roemenen zeker niet onbetuigd laten. We merkten zelfs monument Jean Constantin op als Florica. Zeg nu zelf, met de zegen van zo'n grootheid kan het toch niet mislopen? Films als deze helpen om de geschiedenis beter te begrijpen. Een bijzonder knappe film moet je koesteren en dit is een heel mooie aanrader.

Tom De Vreese