REGIE:
Tommy Lee Jones

*********

*********

Verdeler:
Belga Films

De prijzen werden uitgedeeld aan de koffietafel(s)

Pete Perkins (Tommy Lee Jones) is behoorlijk pissed. Pete's beste vriend en trouwe helper Melquiades (Julio Cesar Cedillo) is half opgevreten door een coyote teruggevonden en de lokale politie heeft bijzonder weinig interesse om de ware toedracht van zijn overlijden te achterhalen. Reden genoeg om zelf op onderzoek uit te gaan. Texanen die het heft in eigen hand nemen op zoek naar gerechtigheid, waar hebben we dat nog gehoord? Ook Mike Norton (Barry Pepper) is bijzonder unhappy. Hij is net verhuisd naar het zengende woestijngebied om de grenspolitie aldaar te versterken, maar houdt er een nogal 'aparte' manier op na om illegalen op andere gedachten te brengen. Als je voor aanvang van de film meekrijgt dat deze prent ging lopen met de prijs voor beste scenario én beste acteur (Jones) in Cannes, dan mag je wel eens wat verwachten. Het moet dan ook gezegd, dit debuut mag best gezien worden.

Nostalgische gele letters kondigen regisseur en acteurs aan. Terwijl het onmogelijk is niet mijmerend terug te denken aan de vergane glorie der westerns en de heerlijkste woestijnbeelden voor eenieders ogen schuiven brengt een welgemikt schot alle aanwezigen terug tot de orde van de dag: Melquiades is dood, en nog geen klein beetje. Diepbedroefd moet Pete vaststellen dat dit sheriff Belmont (Dwight Yoakam) aan zijn impotente reet kan roesten. Zelfs na het aanleveren van bewijsmateriaal en gefundeerde theorieën die na een klein beetje onderzoek de dader zouden kunnen aanwijzen weigert Belmont halsstarrig de zaak uit te pluizen. Pete weet niet waar hij het heeft maar weet wel dat hij zijn Mexicaanse gaucho een belofte heeft gedaan. Indien Melquiades in Amerika zou sterven, dan zou Pete hem terugbrengen naar zijn dorpje in Mexico en hem daar begraven. Zo gezegd, zo gedaan, maar dan wel met de dader erbij. En laat dat nu toch wel net Mike Norton zijn, die in de buurt was toen Melquiades neergeschoten werd. Pete gebruikt zijn onvervalste westernovertuigingskracht om Norton tot wat meer betrokkenheid aan te sporen. Norton mag Melquiades opgraven en te paard trekt het drietal de grens over, tot grote woede van de grenspolitie en Belmont.

De keuze van Tommy Lee Jones om voor zijn eerste werk beroep te doen op scenarioschrijver Guillermo Arriaga bleek een goede gok. Net zoals bij Amores Perros en 21 Grams zul je ook hier radicale tegenstanders of absolute liefhebbers krijgen. De onderverdeling werd vrij klassiek gehouden en elk deeltje wordt aangekondigd door een kleine onderbreking. Een mooi trucje dat eerder al succesvol in andere films op Cannes werd toegepast, maar net zoals de uitstekende acteerprestaties van Barry Pepper en Jones niet voldoende reden om te juichen. Wat het publiek echter wel zal weten te bekoren is de uitmuntende regie en het geleidelijk opbouwen van de psychologie. Het verweven van heden en verleden laat toe het innerlijk van de personages geleidelijk te ontdekken en doorbreekt vaak het stereotiepe verwachtingspatroon, wat op zich al veel respect verdient. Op talrijke ogenblikken had deze film de mist in kunnen gaan of vervallen in een eenzijdige karikatuur. Wat dit verhaal dan net zo sterk maakt, is het inhoudelijke aspect. Dat gaat immers over veel meer dan louter een vriend op zijn thuisgrond te begraven. Dit is een verhaal met een resem subtiele laagjes bovenop elkaar, gaande van evidente thema's zoals illegalen, vriendschap en het leven tout court tot huwelijksproblematiek, uitzichtloze levens en ook de beslissingen durven nemen die pijn doen in het leven. De brok graniet die Jones met verve neerzet is hem op het lijf geschreven. De wendingen laten soms iets te wensen over, maar het algemene gevoel achteraf is onomstotelijk dat je een knappe film hebt gezien. De grote vraag is echter of die onaantastbaarheid ook commercieel standhoudt. Het zou ons niet verwonderen dat men weinig zin heeft om een oude gek twee uur lang met een rottend lijk te zien rondzeulen. Maar voor wie toch de moeite zou willen opbrengen: ga het zeker zien en word betoverd.

Tom De Vreese