****************
PETER GREENAWAY
---Bedrieger of genie?---

HET IDEE

Peter Greenaway kwam tijdens Filmfestival Gent de basis voorstellen van zijn ambitieus project The Tulse Luper Suitcases, dat hij reeds lichtjes had aangestipt tijdens zijn vier vorige bezoeken aan dit festival. Wat hij ditmaal wil bereiken overtreft elke trap van vergelijking in de hoogste graad. Het is zo immens dat het niet met een paar woorden valt samen te vatten. Greenaway weet het echter met zoveel overtuiging te brengen dat de nieuwsgierigheid wordt geprikkeld. Maar om alles te kunnen vatten moet je voor te beginnen al een wereldreiziger zijn want The Tulse Luper Suitcases is een wereldwijd project met vele zijtakken.

Tulse Luper is, hoe Greenaway het zelf noemt, een professionele gevangene. Het is eender waar deze persoon ter wereld komt, telkens wordt hij gearresteerd en opgesloten. Dit kan zijn in een kamer, gevangenis, hok al dan niet op comfortabele wijze. Luper dacht dat van zijn gevangenschap een kunst te kunnen maken. Hij vond er niets beter op dan alle zaken waar hij een emotionele herinnering aan had te groeperen in verschillende koffers en deze de wereld rond te sturen. Heel zijn leven lang heeft hij dit volgehouden en vulde 92 koffers. Zijn eerste grote opsluiting begint in Moab, Utah, waar Luper op zoek gaat naar uranium, de stof die aan de basis ligt van de ontwikkelingen. Via de levensloop van Luper wil Greenaway simultaan de ontwikkeling vertellen van uranium, dat als chemisch nummer 92 heeft, identiek aan het aantal koffers. Het einde zal plaatsvinden bij de val van de Berlijnse muur.
Heel het project omvat verschillende takken. In de eerste plaats is er een filmtrilogie opgesplitst in 16 episodes, met een verhaal of avontuur, telkens in een ander land, waar Tulse Luper wordt opgesloten. Bij elke koffer hoort nog eens een apart verhaal dat zal verteld worden op 92 verschillende dvd's. Hierbij hoort ook een website die de bezoeker op de hoogte houdt van de verdere evolutie rond dit project. Zo zullen er gedurende jaren wereldwijd de 92 koffers opduiken die in verschillende galerijen zullen getoond worden.

Hierbij worden nog eens andere interactieve zaken toegevoegd. In galerij Fortlaan 17 zijn er al enkele koffers gesignaleerd. Een ervan zijn liefdesbrieven mooi gesorteerd die de vader van Luper heeft geschreven aan zijn geliefde, de toekomstige moeder van Luper. Deze brieven worden op een televisiescherm voorgelezen door Luper zelf.
Rond elke koffer kunnen boeken worden geschreven, opera's gecomponeerd en cd-roms samengesteld worden en er zal een televisiereeks komen van 16 episodes. Maar laten we beginnen aan de basis, de persoon waar het allemaal om draait: Tulse Luper.

JEUGDJAREN VAN TULSE LUPER

In elke gevangenis wordt Tulse Luper geconfronteerd met de plaatselijke autoriteiten alsook met figuren uit het verleden. Het verhaal begint tijdens de jeugdjaren van Luper. Een armoedige buitenwijk in South Wales tijdens de Eerste Wereldoorlog. Kinderen amuseren zich te pletter tijdens de bombardementen, terwijl de ouders bezorgd zijn om hun kroost. Hier is het ook dat hij voor de eerste keer wordt opgesloten door zijn vader in het kolenhok. Vanaf dan besluit hij reeds om de koffers samen te stellen. Koffer nummer één is dan ook gevuld met brokken steenkool die door hun verschillende vormen in een rekje kunnen tentoongesteld worden. Elke steenkoolvorm is een silhouet van een bestaande berg in de wereld. In totaal zijn er 92 steenkoolvormen tentoongesteld. Als souvenir uit zijn jeugdjaren verzamelde hij al zijn speelgoed als blijvende herinnering voor lang vervlogen tijden. Ook deze voorwerpen kunnen uitgestald worden in een rekje.

Met zijn kameraad Martino Knockavelli smeedt hij grootse plannen voor de toekomst. Later zullen ze het ver schoppen in de samenleving.

THE MOAB STORY

Twaalf jaar later reist Luper naar Utah waar hij in confrontatie komt met mormonen die hem opsluiten om verschillende redenen. Zij willen niet dat hij met het gevonden uranium aan de haal gaat en beschuldigen hem valselijk van het aanranden van een jong meisje. Hier beleefd hij zijn eerste echte gevangenschap die als verdere uitvalshoek zal dienen voor toekomstige ontmoetingen. Wat speelt er zich nu af tijdens zo'n gevangenneming? Enerzijds zijn er de confrontaties met de plaatselijke autoriteiten waar Luper steeds zijn onschuld wil bewijzen. Als de verhaallijn klopt met de andere vertellingen zoals in The Antwerp Story zullen er steeds bekende figuren opduiken tijdens zijn opsluitingen.

THE ANTWERP STORY

Voor zijn werk moet Luper zeer veel reizen. Hij is immers reporter en belandt in Antwerpen. In het Centraal Station wil hij een krant kopen waar een van zijn artikels in gepubliceerd werden. Maar de stationchef herkent de reporter en vindt het verdacht dat Luper een aankoop doet. Een arrestatie volgt en Luper wordt opgesloten in een badkamer. Weer ontstaat er een zelfde cyclus die volgt tijdens een opsluiting.

HET CONCEPT

Met enige fierheid wist Greenaway ons te vertellen dat hij onlangs zeer goed nieuws had ontvangen. Kodak gaar binnenkort stoppen met het produceren van pellicule, de jarenlange standaard voor 35 mm bioscoopformaat. Dit betekent een zeer grote omwenteling in het cinemawezen. Greenaway is al zeer lang afgestapt van dit formaat en hoopt dat videovertoningen op groot scherm binnenkort zullen gestandaardiseerd worden. Dit geeft meer mogelijkheden tot het maken van echte kunstzinnige films. De eerste twee delen van The Tulse Luper Suitcases zijn hier dan ook een typisch voorbeeld van. Mogelijkheden bij de vleet en de experimentele waarde stijgt. Het visuele aspect dat in beide films wordt getoond overstijgt alle basisregels. Splitscreens, digitale inplantingen, beeld in beeld, levende tableaus's, theatrale scènes en buitenopnames waarin niet wordt weggestoken dat deze in een studio zijn opgenomen, bombastische muziek. Een ware beeldenstorm maar zalig en te mooi om naar te kijken.
Of Greenaway zal lukken in zijn opzet om heel zijn project in goede banen te leiden valt nog af te wachten. Wel zeker is dat je in de toekomst wel iets zal tegen komen van Tulse Luper, hetzij een koffer, een film, een musical of een tentoonstelling. Of je vindt zelf iets in je achtertuin wat Luper daar ooit begraven heeft.

Patrick Van Laer

LINKS

Tulse Luper site 1
Tulse Luper site 2
Galerij Fortlaan 17

Foto's van koffers
Steenkoollijst
Kofferlijst