REGIE:
Eugenie Jansen

*********

*********

*********

Nederland / 2002 / 80 min.
*********

Verdeler:
A-Film

Tegenpolen vinden elkaar

De 80-jarige Jakob is een verbitterd man. Spijt over zijn leven, zijn inlijving als soldaat in Indonesië, het gemis aan zijn overleden vrouw, maken voor hem de herinneringen niet aangenaam. Hij heeft commentaar op alles: de kat van de buren, de cassette die hij ontvangt voor zijn verjaardag van zijn dochter die hij al twintig jaar niet meer heeft gezien, dat hij nooit wint met bingo. Op zekere morgen wordt hij wakker en ontdekt in zijn achtertuin een Soedanese jonge vluchteling slapend op de bank. Voor Jakob kan dat helemaal niet en jaagt de jongen weg. Maar 's anderendaags keert de jongen gewoon terug. Als dan de buurman de jongen wegjaagt vindt Jakob dat hij de jongen, Majok genaamd, moet steunen. Onmiddellijk geeft hij hem thee en te eten. Zonder al te veel woorden vinden ze het bij elkaar wel aangenaam en komen ook regelmatig samen.

Het gedrag van Jacob begint zijn vrienden te irriteren. Altijd dat gemekker over van alles en nog wat. Als hij dan een grove opmerking maakt over de zieke vrouw van zijn beste vriend wordt hij prompt aan de deur gezet. De oude man trekt zich hier niks van aan en gaat gewoon zijn eigen gangetje. Als dan Mojok irritante vragen begint te stellen aan Jacob wordt deze ook onmiddellijk de laan uit gestuurd. Geen gezeur is toegelaten ten huize Meneer Jacob! Maar de jongeman houdt vol en keert telkens weer. Dankzij de jongen begint Jakob de onzin te begrijpen van zijn eigen koppige gedoe en neemt stilletjes aan een andere houding aan...

Nederlandse regisseuse Eugenie Jansen is eigenlijk een documentairefilmster. Toen men haar vroeg om dit fictieverhaal te verfilmen vond ze dit wel een uitdaging. Ze bleef haar eigen stijl trouw en probeerde alles zo authentiek mogelijk in beeld te brengen. Om de twee tegenpolen geloofwaardig te regisseren liet ze de acteurs op voorhand het script niet lezen. Apart van elkaar kregen ze aanwijzingen om tot een perfect gevoelsmatig resultaat te komen. Om de prestaties tijdens het draaien nog wat bij te schaven werd er op voorhand codes afgesproken in de vorm van gekleurde borden die de volgende stap bepaalden.

Deze werkwijze resulteert in een sterk emotioneel geladen drama dat zindert van eerlijkheid. In de openingsscène krijgen we een eerste impressie van Mojok met een vertelstem die een verhaal vertelt over een jongen die op zoek gaat naar zijn grootvader die hij schijnt te ontwarren in de ondergaande zon. Dan pas begint de film aan het hoofdverhaal over twee verloren zielen die naar elkaar toegroeien maar om bij elkaar te horen eerst hun verleden overboord moeten gooien.

De film is niet moraliseren of wil geen aanklacht zijn tegen eender welke sociale wantoestand. Er treden enkel personages op van vlees en bloed zeer herkenbaar gesitueerd en geschetst. De rol van Jakob door Jan Munter is subliem gecast. Met veel overtuiging en veel humor zet hij een verbitterd personage neer dat voor hij sterft zijn hart laat openbloeien. Zijn tegenspeler John Kon Kelei vond de opnames in het begin zeer raar en zag bijvoorbeeld het nut niet in van de klinkers die hij steeds in de micro moest roepen. Ook dankzij zijn volharde prestatie is Tussenland een ontroerend humanitair portret geworden zo uit het leven gegrepen. Prima drama.

Patman