** ************** |
||
<> ************ | ||
 |
 |
 |
REGIE: ********* ********* MET: Muzaffer Ozdemir (Mahmut) Mehmet Emin Topzk (Yusuf) *********
|
Interessante kijkervaring In Uzak/Distant observeert de camera de Turkse hoofdstad Istanbul, gehuld in wintertooi, en de protagonisten. We maken kennis met Mahmut (Muzaffer Özdemir) en Yusuf (Emin Toprak). Mahmut, in de steek gelaten door zijn vrouw Nazan (Zuhal Gencer Erkaya), komt aan de kost als fotograaf. Hij woont in een knus appartement en stelt orde zeer op prijs. In zijn vrije tijd luistert hij naar muziek van Bach en bekijkt hij porno en films van Tarkovsky. Geregeld komt een getrouwde vrouw bij hem op bezoek waarmee hij seks heeft. Van enige emotionaliteit noch verbondenheid is sprake. Tijdelijk verschaft hij onderdak aan de werkloze Yusuf, een ver familielid van het platteland, die wacht op een job op een vrachtschip om zodoende de wereld te ontdekken en vooral veel dollars te verdienen. Inmiddels schrijdt de tijd langzaam voorbij. Mahmut treurt om zijn vrouw die hem liet weten dat ze op het punt staat te trouwen en naar Canada zal vertrekken. In het geniep volgt hij haar en haar toekomstige echtgenoot in de straten en op de luchthaven. Intussen profiteert Yusuf van de gelegenheid om zich te nestelen in de fraaie leefruimte die hij in de kortste keren omtovert in een ware chaos. Dit tot groot ongenoegen van Mahmut die deze toestand niet langer meer verdraagt en alles in het werk stelt opdat Yusuf zo vlug mogelijk zou vertrekken.Op een bijna tergend traag ritme, met spaarzame dialogen, vele close-ups van de twee protagonisten, badend in clair-obscur- composities en met vette knipogen naar grootmeesters als Tarkovsky en Antonioni, zet de getalenteerde Nuri Bilge Ceylan (°1959) in Uzak/Distant een tijdloos verhaal neer over eenzaamheid en vervreemding in de moderne grote stad. Het is een enorme verdienste van deze in Turkije geboren scenarist-cameraman-filmmaker die na de in zwartwit warm onthaalde korte films Koza/Cocoon ('95), Kasaba/The Small Town ('97) en de langspeelfilm Mayis Sikintisi/Clouds of May (Zilveren Beer in 2000) met Uzak tekent voor zijn tweede langspeelfilm. Een schot in de roos. Want na Koza, opgenomen in de competitie op het Cannesfestival in '95, werd Uzak bekroond met onder meer de Grote Prijs van de Jury in Cannes. (Detail: het is geleden van in 1982 dat een Turkse film in de prijzen viel. Deze eer viel te beurt aan Ylmaz Güney bekroond met de Gouden Palm voor Yol). Een verrassende vertolking is er van de niet professionele acteur Muzaffer Özdemir, voor wie het de tweede samenwerking is met Ceylan. Met verve speelt hij Mahmut, een totaal in zichzelf gekeerde eenzaat die nauwelijks in staat is te communiceren met zijn ongewenste gast, zijn moeder (Fatma Ceylan, vrouw van de cineast) en zijn zus. De sequentie waarin hij naar de luchthaven gaat en zich verbergt achter een kolom wanneer zijn ex-vrouw en haar man Turkije verlaten is biezonder ontroerend. Schitterend weerwerk krijgt hij van Mehmet Emin Toprak (28) als Yusuf, een man die zich verveelt, moeilijk vrede neemt met het leven in de grootstad en denkt dat het geluk op hem zal afkomen, zonder zelf initiatieven te nemen. Een dromer die de harde realiteit niet onder ogen durft zien. Terecht werden beide acteurs bekroond met de Prijs voor de Beste Mannelijke Vertolking, een prijs die postuum toegekend werd aan Toprak, Ceylan's neef, die omkwam bij een verkeersongeluk, de dag nadat bekendraakte dat de film in Cannes geselecteerd was voor de competitie. Hoewel je bijzonder veel geduld moet hebben voor deze film - hij lijkt langer te duren dan 110'- is Uzak op zijn minst een interessante kijkervaring. Linda Crivits |