*********

*********

Verdeler:

Toen de in 1946 in Missoula (Montana) geboren David Lynch in 1976 debuteerde met de experimentele film 'Eraserhead', over een monsterachtige mislukkeling, dacht niemand dat hij zou uitgroeien tot één van de meest visionaire cineasten ter wereld. Na de wanhoopskomedie volgde 'The Elephant Man' ('80). Dit fascinerend melodrama over John Merrick ofte 'olifantman', badend in een magistrale zwartwitfotografie van Freddie Francis, wordt bestempeld als de meest ongewone en geruchtmakende film aller tijden. In 1984 was er 'Dune' naar Frank Herberts gelijknamig klassieke SF-epos over een zandplaneet vol grillige wezens. De film flopte aan de kassa's en Lynch besloot zijn volgend project minder groots aan te pakken. Twee jaar later blikte hij de moderne film noir 'Blue Velvet' in, een voorloper op zijn televisiereeks 'Twin Peaks', een wereldwijde culthit.

Op de tonen van charmezanger Bobby Vintons 'Blue Velvet' vangt de gelijknamige film van David Lynch aan. Onder een helblauwe hemel en een stralende zon ligt het vredig stadje Lumberton. De inwoners wonen er in mooie huizen met puik aangelegde tuinen vol gele tulpen en rode rozen. In slow motion rijdt een brandweerwagen met een lachende, wuivende pompier langs. Op het zebrapad steken kinderen, onder begeleiding, de straat over. In de huiskamer slurpen dames koffie en genieten van een televisieprograma. Een oudere man besproeit zijn grasperk en de bloemen, grijpt plots naar zijn keel en zijgt neer. Zijn hond doet zich tegoed aan de waterstraal. Een kereltje is getuige van dit dramatisch, onverklaarbaar voorval. Langzaam glijdt de camera weg… Jeffrey Beaumont (Kyle MacLachlan), een student, komt in beeld. Hij brengt een bezoek aan zijn vader die in het hospitaal ligt, herstellend van een beroerte. Op weg naar huis ontdekt hij in het gras een menselijk oor. Onverwijld brengt hij zijn vondst in een papieren zak naar detective Williams die de zaak liever in de doofpot stopt. Zijn dochter Sandy (Laura Dern) daarentegen wil net als Jeffrey absoluut weten aan welk hoofd het oor toebehoorde. Samen zetten ze de zoektocht in die hen leidt naar Dorothy Vallens (Isabella Rossellini). Ze zingt in 'The Slow Club' waar ze met haar blue velvet-song een zekere Frank (Dennis Hopper) imponeert. Maar ook Jeffrey is niet ongevoelig voor Dorothy. Algauw zal hij van de 'oor'-affaire een alibi maken om de blueszangeres beter te leren kennen. Samen met Sandy beraamt hij een plan om Dorothy's appartement binnen te dringen. Dit doet hij als ongedierteverdelger en ontdekt hoe de jonge vrouw een reddeloos slachtoffer is in handen van de gassnuivende, hyper-agressieve Frank. Fascinatie en afkeer overweldigen Jeffrey in this strange world

In de Verenigde Staten zorgde de achter blauwe fluwelen gordijnen afspelende 'Blue Velvet' voor de nodige consternatie. Afwisselend werd hij als erg moreel bestempeld of als immoreel, pervers gebrandmerkt. Toch kan niet ontkent dat het een waanzinnig sterk opgebouwde film is die refereert naar Bunuels provocerende film 'Belle du Jour' ('67). Want evengoed als bij het vrouwelijk hoofdpersonage (Catherine Deneuve) in laatstgenoemde film, bestaat bij Dorothy de drang zich te laten verlagen en vernederen. Jeffrey daarentegen voelt zich gekweld, weet niet of hij voor Dorothy diepere gevoelens koestert of of hij gesteld is op haar handelingen die het beest in hem doen ontwaken. Meer nog. Misschien voelt hij zich wel een onafscheidelijke antipode van Frank. Lynch laat het aan de kijker over om het uit te maken. Een helse nachtelijke autorit en een avondje uit met homo's en travestieten, op de tonen van Roy Orbisons 'In dreams', schept klaarheid. Want dan beweert Frank dat Jeffrey net als hij is. Maar ook de vrouwelijke protagonisten meten zich aan elkaar. Als Dorothy naakt en besmeurd met bloed wordt opgepakt, zich tegen Jeffrey aanklampt en stampelt: Frank has put his disease in me begrijpt Sandy meteen dat Jeffrey haar niet alles vertelde. Is er meer aan de hand? Haar wereld stort in elkaar. Zal haar verdriet en lijden haar hoop op een betere wereld wanneer de roodborstjes komen, overtreffen?

De score is van Angelo Badalamenti die er perfect in slaagt de meest onverwachte situaties te voorzien van een hypnotiserende sfeer. Hoofdrolspeler Kyle MacLachlan (Twin Peaks, Dune) krijgt schitterend weerwerk van Isabella Rossellini (Left Luggage) en Laura Dern (Wild at Heart). Maar vooral is het Dennis Hopper (Easy Rider, Speed) die met zijn vele don't you fuckin' look at me you fuckin' fuck' een onvergetelijke, angstaanjagende indruk maakt.

'Blue Velvet', waar waanzin en werkelijkheid naadloos in elkaar vloeien, is een bizarre, magische, schokkende, hypnotiserende en cinematografisch briljante film. Riskeer deze rit naar de hel of beleef een surrealistische nachtmerrie, kom tot de werkelijkheid en realiseer net als Isabella Rossellini dat you still can see blue velvet through your tears.