REGIE:
James Mangold

*********

*********

Verdeler:
Twentieth Century Fox

Cash & Carter op het lijntje

Geen alcoholcontroles vandaag, wél een film over het leven van Johnny Cash. De man die gewoontegetrouw in het zwart gekleed ging, zijn gitaar vasthield alsof het een geweer was en zijn optredens begon met Hello, I'm Johnny Cash, maar des te meer dé man die met zijn onvergetelijke songs en dreunende ritmes het muzieklandschap voor altijd zou veranderen. In de jaren '50 bracht zijn diepe donkere stem wat de naoorlogse easy listening, muzak en andere voorgekauwde zoetgevooisde melodietjes niet konden. Deze film mag dan niet hetzelfde effect hebben, maar is onnoemelijk interessant.

Regisseur James Mangold (Identity, Cop Land) heeft bijzonder lang aan deze prent gewerkt. Hij wou niet enkel de glorieperiode maar Cash zijn hele leven toelichten en het lijkt er sterk op dat Mangold in zijn opzet is geslaagd. De film is gebaseerd op twee autobiografieën over Cash, maar ook Cash zelf én zijn echtgenote werkten mee, ze kozen zelfs de acteurs uit die hen moesten vertolken! Joaquin Phoenix (8MM, Gladiator, The Village) werd gecast als Cash en Reese Witherspoon (Just Like Heaven, Pleasantville) speelt June Carter. Het resultaat is een verbluffend tijdsdocument, gefilmd in Super 35, met lenzen uit die tijd. Zowel de kostuums als de muziekinstrumenten zijn originelen uit die tijd, niets werd nagemaakt. Mangold ging zelfs zo ver om toenmalige muzieksterren door huidige rock & country artiesten te laten vertolken én zowel Phoenix als Witherspoon zingen elke noot zelf. De dynamiek tussen deze twee acteurs, tussen de beelden en de overheerlijke muziek (met onder meer The Ring of Fire, Jackson en andere songs van Cash, Bob Dylan of Jerry Lee Lewis) is zo overdonderend dat deze ruim twee uur durende film als een sneltrein voorbijvliegt.

Alles begint bij enkele katoenboeren in Arkansas waar een kleine J.R., betoverd door de radio, verliefd wordt op muziek. Onder een strenge vader (Robert Patrick: X-Files, Terminator 2: Judgment Day, The Faculty) en een diepreligieuze moeder groeit de kleine Johnny op, om zich uiteindelijk bij de luchtmacht aan te sluiten. Tijdens zijn periode in Duitsland schrijft hij steeds meer muziek en na het bekijken van de film Inside The Walls of Folsom is het hek helemaal van de dam. De gelovige jongen heeft voldoende inspiratie vergaard, bij zijn terugkeer trouwt hij en verhuist naar Memphis. Het leven was niet altijd even gemakkelijk, maar voor muziek was er altijd wel tijd. Toch zou dat leven nooit meer hetzelfde zijn nadat Cash langs de Sun Studio van Sam Phillips liep. Hij krijgt een kans en weet Phillips met zijn diepe stem en thematiek te overtuigen. De eerste plaat van Johnny Cash en de Tennessee Two is een feit; heel Amerika gaat plat voor de oprechtheid van deze tijdloze verhalen over tegenslagen en over hoe de kracht van het geloof tot verlossing kan leiden. Het is de tijd dat rock 'n roll komt aankloppen, artiesten die vandaag de dag als absolute grootheden worden beschouwd trekken samen op tournee over zandige landweggetjes, Cash speelt met pioniers als Elvis Presley, Carl Perkins, Roy Orbison, Jerry Lee Lewis en Waylon Jennings. Helaas neemt Cash ook zijn toevlucht tot amfetamines, eerst gewoon voor de fun, later om het verschroeiende toeren vol te kunnen houden. En dan is er ook nog June Carter, het meisje dat hem voor het eerst betoverde uit de radio in Arkansas en nu deel uitmaakt van de groep muzikanten. De druk op zijn huwelijk en persoon wordt groot, maar zijn liefde voor June zal jaren onbeantwoord blijven.

Dit beklijvende verhaal neemt je mee uit de eenzaamheid van de katoenvelden naar de wieg van de countryrock, we volgen de steile opgang naar het sterrendom van een simpele boer, de val van het icoon en zijn heroïsche wederopstanding in de gevangenis van Folsom. In 1968 nam Cash daar een live album op dat hem voorgoed vestigde als legende. Het album bleef meer dan 90 weken in de hitlijsten staan, en met zijn oprechtheid schiep hij verbondenheid en respect tussen de massa gedetineerden. Cash overleed vijf maanden na zijn vrouw, in september 2003, maar de rauwe stem en doordringende eenvoud van zijn nummers staan in eenieders geheugen gegrift. Hij is voor altijd de man die leerde hoe hij op het haarscherpe lijntje moest lopen tussen vernietiging en verlossing.

Tom Devreese